|
Historia Chaty
Mazurskiej
Typowa dla ludowego budownictwa
drewnianego obszaru mazurskiego chałupa trójdzielna
zamieszkała ongiś przez średniowiecznego chłopa mazurskiego,
szerokofrontowa z wejściem w ścianie frontowej, posiada również
drzwi od wzdłużnej strony podwórza szczytem ustawiona do
drogi jak większość chałup na wsiach. Zwyczaj ten sięga czasów
średniowiecznej kolonizacji.  Osiedla
powstałe na prawie chełmińskim posiadały regularny kształt
najczęściej ulicówki. Wszystkie działki siedliskowe
przylegające do drogi były wąskie, stąd chałupy stawiano szczytem
do drogi.
 Centralnym
punktem chałupy zarówno dwudzielnej jak i trójdzielnej
jest sień z "czarną kuchnią", zwaną również
"polską". Jest to komin wewnątrz pusty o podstawie ok.
1,80-2,00m x 2,20-2,40m, zwężający się do powały, wychodzący na
zewnątrz ponad kalenicę. Zbudowany z cegły, pierwotnie był
ulepiony z gliny i drewna.
 "Chata
Mazurska" ma cechy trójdzielnej, gdzie pod jednym
dachem złączone sienią były izby mieszkalne oraz część
gospodarcza. W drugiej połowie XIX wieku w związku z poprawą
sytuacji materialnej chłopów część gospodarcza chałup
została zaadaptowana na mieszkania.
Od
strony drogi duża izba przeznaczona jest na świąteczną, tj. do
przyjmowania gości. Obok w części wzdłużnej mała izba zwana
"zapieckiem" przeznaczona do spania.
Przerabiane z
gospodarczej części pomieszczenia służyły do użytku codziennego
lub też zamieszkiwali tu "grózkowie", tj.
rodzice, którzy przekazali synowi lub zięciowi prowadzenie
gospodarstwa.
 "Bierwiona"
(bele) węgłowane są na "rybi ogon" ułożone na
podmurówce z głazów i gliny.
Dach dwuspadowy
poszyty był poprzednio trzciną. W 1990 roku położona została
dachówka. Dach na zwieńczeniu
ozdobiony na szczycie od drogi drewnianym "pazdurem"
wyciętym z belki o ozdobnych kształtach (odtworzony - oryginalny
ułamał się w 1988 roku pod wpływem wiatru).
Okna zasłaniane na
noc okiennicami zachowały swoją oryginalność, również
drzwi od frontu, dwuskrzydłowe ozdobne układane w kształt
rombowy.
|
|
)
)
)
)
)
)